[917] Об этом упоминается лишь единожды в сохранившихся до наших документов, а именно в Инструкциях губернатору Принцу от 15 августа 1642 г. Сам Богардт также упоминается как «некий Багот» в «Описании Нового Альбиона» Бошана Плантагенета.
[918] Имена сорока двух лиц, участвовавших в этой экспедиции, приведены в сноске автора в «Пенсильванском историческом журнале» (Pennsylvania Magazine of History, т. III, стр. 462 и след.), причем наиболее заметными из них являются лейтенант Монс Клинг, шведский лютеранский священник по прозвищу «герр Кристоффер», Густаф Страль (молодой дворянин), Карл Янсон (много лет бывший бухгалтером Принца), Олоф Персон Стил и Петер Ларссон Кок (впоследствии гражданские чиновники при голландцах и англичанах).
[919] Название, указанное на карте Линдстрёма для мыса Корнелиус на картах Висхера и других голландских картах, которые применяют название Хинлопен к «ложному мысу», лежащему на двенадцать миль южнее в устье залива Рехобот. Оно соответствует нынешнему мысу Хенлопен.
[920] Двадцать три из них упомянуты в сноске к переводу упомянутой работы Однера, выполненному автором («Пенсильванский исторический журнал», т. III, стр. 409); наиболее выдающимися среди них являются сержант Григориус ван Дейк, Элиас Гилленгрен, Якоб Свенсон и Йоран Кин Снёвит.
[921] Укрепление на Скулкилле или сменивший его оплот упоминается в отчете голландского комиссара Худде как расположенное «на весьма удобном острове у края кила», идентифицированном доктором Джорджем Смитом как Провинциальный или Государственный остров в устье Скулкилла, каковой рекой, по словам Худде, «можно управлять оттуда».
[922] [См. статью профессора Кина о Новом Альбионе в т. III. — Ред.]
[923] Уместно отметить, что сам губернатор поначалу, по-видимому, не был уверен в искренности аборигенов и, верный своему прежнему военному ремеслу, в своем отчете 1644 г. даже обращался к властям в Швеции с просьбой прислать пару сотен солдат для изгнания дикарей с Делавэра, аргументируя также тем, что голландцы и англичане с большей вероятностью будут уважать права, приобретенные у туземцев не только посредством покупки, но и мечом.
[924] Одно лишь это судно названо в отчетах Принца за 1644 и 1647 гг. Однако в послании королевы Кристины Адмиралтейству от 12 августа 1645 г. и в письме ее Величества капитану Берендту Хермансону от 8 мая предшествующего года, хранящемся в реестре Адмиралтейства в военно-морских архивах Швеции, корабль «Кальмар Нюккель» упоминается наряду с «Фамой» как совершивший «плавание в Виргинию» под командованием названного капитана. На обратном пути этот корабль подвергся в Голландии задержке, аналогичной той, с которой столкнулась «Фама», но в конце концов прибыл в Швецию с 53 100 фунтами табака. Столь крупный груз определенно не был выращен в Новой Швеции (которую этот корабль, вероятно, не посещал) и мог быть приобретен в английской Виргинии. Комментарии к подобной практике см. в выписке из письма директоров Голландской Вест-Индской компании в Голландии генеральному директору Стёйвесанту от 27 января 1649 г., перевод которого опубликован в «Документах, касающихся колониальной истории штата Нью-Йорк» (Documents relating to the Colonial History of the State of New York, т. XII, стр. 47, 48).
[925] На 1 марта 1648 г. в колонии в живых оставалось лишь пять эмигрантов мужского пола, прибывших с этой экспедицией, помимо Папегёйи, а именно: цирюльник-хирург, пушкарь, два рядовых солдата и молодой юноша.
[926] Напечатано в Стокгольме в 1696 г. под заглавием Lutheri Catechismus, Öfwersatt på American-Virginiske Språket, за которым следует Vocabularium Barbaro-Virgineorum, воспроизведенный внуком автора в его «Кратком описании Новой Швеции» (Kort Beskrifning om Nya Sverige). Экземпляр хранится в библиотеке Исторического общества Пенсильвании. О нем см., в частности, «Описание» Акрелиуса, стр. 423. [См. «Каталог Бринкли» [Brinley Catalogue], №№ 5698–99; «Словарь» Сабина, т. X, 42 726; «Каталог О’Каллагана» [O’Callaghan Catalogue], № 1427; «Каталог Картера — Брауна» [Carter-Brown Catalogue], т. II, № 1498; а также Мюллер, «Книги об Америке» [Books on America] (1872), № 1562, где указаны ошибки Брюне и Леклера. — Ред.]
[927] Кампаниус, правда, упоминает «Корсхольм» как отдельный форт, но делает это в выражениях, из которых следует, что он цитирует Линдстрёма, который говорит о нем как находящемся на территории, пожалованной Свену Скуте, охватывающей «Пассаджунг, Кинсессинг, Мокхорхуттинг и земли по обе стороны Скулкилла до реки» Делавэр, и не упоминает о «форте Скёркил». Сведения относительно последнего были, вероятно, почерпнуты из рукописей его деда. Полагаю, ему и в голову не приходило, что эти места могут быть идентичными. «Грипсхольм» — название, ошибочно присвоенное «Корсхольму» Н. Й. Висхером и более поздними голландскими картографами.
[928] В «Чинсессинге» (индейское название земли к западу от Скулкилла), по словам Кампаниуса, находился так называемый «Новый форт», который «был вовсе не фортом, а хорошим бревенчатым домом, построенным из прочного гикори, в два этажа, и предоставлявшим достаточную защиту от индейцев». Если интерпретация дат отчета Худде, приведенная выше, верна, то и Васа, и Мёльндаль были заняты Принцем до ноября 1645 г. Последний пост находился в «месте, именуемом индейцами Какариконк» или «Каракунг», недалеко от того места, где нынешняя дорога из Филадельфии в Дарби пересекает ручей Коббс-Крик.
[929] Выражение, использованное в ответе Оксеншерны на отчет Принца, упомянутый в следующем предложении. Принцдорп на западном берегу реки Делавэр к югу от Апленда, несомненно, был пожалован Принцу в соответствии с этой петицией.
[930] Единственным лицом, проживавшим в Новой Швеции 1 марта 1648 г., был преподобный Ларс Карлсон Локк. Спринхорн упоминает также другого шведского лютеранского священника — «Израиля Флювиаундера, сестрина сына Принца», который, вероятно, умер или вернулся на родину весной.
[931] Соответствует, разумеется, 27 июля по ст. ст. Поскольку материалы этого повествования почерпнуты почти исключительно из шведских источников, даты не были переведены с юлианского календаря, который все еще использовался в Швеции. Новость, упоминаемая в тексте, была принесена Огастином Германом, который вел дела с губернатором Принцем на Делавэре и некотором сведениям о котором посвящена статья в «Пенсильванском историческом журнале» (Pennsylvania Magazine of History, т. IV, стр. 100 и след.).
[932] Несколько более двухсот тонн.
[933] Заверенная копия патента Амунсона с приложенной к ней печатью канцелярии короля и королевства (Regis Regnique Cancellariæ Sigillum) того периода находится в библиотеке Исторического общества Пенсильвании. Ввиду противоречащих друг другу интересов Вест-Индской компании, встречных претензий других колонистов и противодействия индейского землевладельца из Пассаджунга Ризинг отказался санкционировать занятие этих участков без дальнейших распоряжений из Швеции.
[934] Так утверждает губернатор Ризинг. По словам голландца, участвовавшего в экспедиции, «отряд состоял из трехсот семнадцати солдат, не считая роты матросов».
[935] Андерс Бенгтсон — единственный, чье имя дошло до нас.
[936] Опасения, выраженные в письмах директоров Голландской Вест-Индской компании генеральному директору Стёйвесанту от 16 и 30 октября 1663 г. (Doc. Col. Hist. N. Y., т. XII, стр. 445–46), будто экспедиция, отплывшая из Швеции под командованием адмирала Хендрика Герритсена Зеельхльма, предназначалась для подрыва их владычества над Южной рекой, не оправданы, утверждает Спринхорн, какими-либо доказательствами существования в то время плана вернуть колонию с помощью вооруженной силы.
[937] Manifest und Vertragbrieff, der Australischen Companey im Königreich Schweden auffgerichtet. Im Jahr MDCXXIV. 4to, 12 ненумерованных страниц. Единственный известный автору экземпляр находится в библиотеке Исторического общества Пенсильвании. Сам документ воспроизведен в Auszführlicher Bericht über den Manifest. Здесь приводится факсимиле титульного листа.
[938] Fullmagt för Wellam Usselinx at inrätta et Gen. Handels Comp. til Asien, Afr., Amer. och Terra Magell. Dat. Stockh. d. 21 Dec. 1624. Цитируется Акрелиусом. Переведено на английский язык в Doc. Col. Hist. N. Y., т. XII, стр. 1 и 2.
Sw. Rikes Gen. Handels Compagnies Contract, dirigerat til Asiam, Africam och Magellaniam, samt desz Conditiones, etc. Stockh. år 1625. Cited by Acrelius.—Der Reiche Schweden Genera. Compagnies Handlungs Contract, Dirigiret naher Asiam, Africam, Americam, vnd Magellanicam. Samt dessen Conditionen vnnd Wilköhren. Mit Kön. May. zu Schweden, vnsers Aller-gnedigsten Königs vnd Herrn gnediger Bewilligung, auch hierauff ertheilten Privilegien, in öffentlichen Druck publiciret. Stockholm, 1625. 4to, title, and 7 unnumbered pages. A copy is in the Carter-Brown Library. Translated into English in Doc. Col. Hist. N. Y., xii. 2 et seq.
Uthförligh Förklaring öfwer Handels Contractet angåendes thet Södre Compagniet uthi Konungarijket i Swerighe. Stält igenom Wilhelm Usselinx, Och nu aff thet Nederländske Språket uthsatt på Swenska, aff Erico Schrodero. Tryckt i Stockholm, aff Ignatio Meurer, Åhr 1626, 4to.—Auszführlicher Bericht über den Manifest; oder Vertrag-Brieff der Australischen oder Süder Compagney im Königreich Schweden. Durch Wilhelm Usselinx. Ausz dem Niederländischen in die Hochdeutsche Sprache übergesetzt. Stockholm, Gedruckt durch Christoffer Reusner. Anno MDCXXVI. 4to. The German version contains Usselinx’s interesting “voorrede” to the Netherlanders, dated at Stockholm, Oct. 17, 1625, in the original Dutch (not given in the Swedish edition), reprinted in the Dutch Octroy ofte Privilegie, and reproduced in the corrected Auszführlicher Bericht of the Argonautica Gustaviana. Cf. Muller’s Books on America (1872), no. 1,143, for a comparison of the Swedish edition and the Dutch Octroy ofte Privilegie. The only copies of these books known to the writer are in the Library of Congress.
Octroy eller Privilegier, som then Stormägtigste Högborne Furste och Herre, Herr Gustaf Adolph, Sweriges, Göthes och Wendes Konung, etc. Det Swenska nysz uprättade Södra Compagniet nädigst hafwer bebrefwat. Dat. Stockholm d. 14 Junii, 1626. Cited by Acrelius.—Octroy und Privilegium so der Allerdurchläuchtigste Groszmächtigste Fürst und Herr, Herr Gustavus Adolphus, der Schweden, Gothen und Wenden König, Grosz-Fürst in Finnland, Hertzog zu Ehesten und Carelen, Herr zu Ingermanland, etc. Der im Königreich Schweden jüngsthin auffgerichteten Süder-Compagnie allergnädigst gegeben und verliehen. Stockholm, gedruckt bey Ignatio Meurern. Im Jahr 1626. Reprinted in Johannes Marquardus’s Tractatus Politico-Juridicus de Jure Mercatorum et Commerciorum Singulari, vol. ii. pp. 545-52, Frankfort, 1662. An English translation is given in Doc. Col. Hist. N. Y., xii. 7 et seq.
Octroy ofte Privilegie soo by den alderdoorluchtigsten Grootmachtigen Vorst ende Heer Heer Gustaeff Adolph, der Sweden Gothen ende Wenden Koningh, Grootvorst in Finland, Hertogh tot Ehesten ende Carelen, Heer tot Ingermanland, etc., aen de nieuw opgerichte Zuyder Compagnie in’t Koningrijck Sweden onlangs genadigst gegeben ende verleend is, Mitsgaders een naerder Bericht over’t selve Octroy ende Verdragh-brief door Willem Usselincx. In’s Gravenhage, By Aert Meuris, Boeckverkooper in de Papestraat in den Bybel, anno 1627. 4to. Besides the Octroy it comprises a Dutch version of Usselinx’s Uthförligh Förklaring. Cf. Asher’s Essay, no. 41 and pp. 82, 83.
Kurtzer Extract der vornemsten Haupt-Puncten, so biszher weitläufftig und gründlich erwiesen, und nochmals, jedermänniglich, unwiedersprechlich für Augen gestellet sollen werden. In Sachen der neuen Süder-Compagnie. Gedruckt zu Heylbrunn bey Christoph Krausen, Anno 1633. Mens. Aprili. Reprinted in Marquard’s Tractatus, vol. ii. 541-42.
Instruction oder Anleitung: Welcher Gestalt die Einzeichnung zu der neuen Süder-Compagnie, durch Schweden und nunmehr auch Teutschland zubefördern, und an die Hand zunehmen; derselben auch mit ehestem ein Anfang zumachen. Gedruckt zu Heylbrunn bey Christoph Krausen. 1633. Mense Aprili. Reprinted in Marquard’s Tractatus, vol. ii. pp. 542-45.
Ampliatio oder Erweiterung des Privilegii so der Allerdurchläuchtigste Groszmächtigste Fürst und Herr, Herr Gustavus Adolphus, der Schweden, Gothen und Wenden König; Grosz-Fürst in Finnland, Hertzog zu Ehesten und Carelen, Herr zu Ingermannland, etc. Der neuen Australischen oder Süder-Compagnie durch Schweden und nunmehr auch Teutschland, allergnädigst ertheilet und verliehen. Gedruckt zu Heylbrunn, bey Christoph Krausen. Im Jahr 1633. Mense Aprili. Reprinted in Marquard’s Tractatus, vol. ii. pp. 552-55.
Argonautica Gustaviana, das ist: Nothwendige Nach-Richt von der Neuen Seefahrt und Kauffhandlung, so von dem Weilandt Allerdurchleuchtigsten Groszmächtigsten und Siegreichesten Fürsten unnd Herrn, Herrn Gustavo Adolpho Magno; ... durch anrichtung einer General Handel-Compagnie ... vor wenig Jahren zu stifften angefangen: anjetzo aber der Teutschen Evangelischen Nation ... zu unermesslichem Nutz und Frommen ... mitgetheilet worden.... Gedruckt zu Franckfurt am Mayn, bey Caspar Rödteln, im Jahr Christi 1633. Mense Junio. Folio. It comprises: a Patent oder öffentlich Auszschreiben wegen dieses Vorhabens, signed by Axel Oxenstjerna, June 26, 1633 (3 pp.); an Extract etlicher vornehmen Haubtpuncten (2 pp.); the Octroy und Privilegium of Gustavus Adolphus (8 pp.); the Ampliatio (4 pp.); Formular desz Manifest, reproducing with slight variations the Manifest, and Usselinx’s Auszführlicher Bericht, in Niderländischen Sprach gestellet, vor diesem bereit in eyl in Teutsch übergesetzt, anitzo aber nach dem Niderländischen mit allem fleisz übersehen, an vielen Orten nach Notturfft verbessert und mit Summarischen Marginalien bezeichnet (56 pp.); and, finally, Usselinx’s appeal to the Germans, entitled Mercurius Germaniæ, with the Instruction, and some Nothwendige Beylagen (51 pp.). It has been reprinted in Marquard’s Tractatus, vol. ii. pp. 373-540. Cf. Muller’s Books on America (1872), no. 1,136; (1877) no. 179; and a note in the preceding chapter.
Ampliation oder Erweiterung von dem Octroij und Privilegio, der newen Süyder-Handels Compagnia, durch Last und Befehl von die Deputirten der löblichen Confæderirten Herren Ständen, der vier Ober-Cräysen zu Franckfurth, anzustellen verordnet, den 12 December, Anno 1634. Gedruckt zu Hamburg, durch Heinrich Werner, im Jahr Christi 1635. A copy is bound with that of the Argonautica Gustaviana in the Harvard College Library.
[938] Printed in the Year 1648. For the full title and some particulars concerning this book see paper on “New Albion,” in Vol. III.
[939] Breeden-Raedt aende Vereenichde Nederlandsche Provintien, Gelreland, Holland, Zeeland, Wtrecht, Vriesland, Over-Yssel, Groeningen, Gemaeckt ende Gestalt uyt diverse ware en waerachtige memorien. Door I. A. G. W. C. Tot Antwerpen, ghedruct by Francoys van Duynen, Boeckverkooper by de Beurs in Erasmus, 1649. Translated into English by Henry C. Murphy in N. Y. Hist. Soc. Coll., second series, vol. iii. part i. pp. 237 at seq. (New York, 1857). See preceding chapter.
[940] Vertoogh van Nieu Nederland, Weghens de Gheleghentheydt, Vruchtbaerheydt, en Soberen Staet deszelfs. In’s Graven-Hage. Ghedruckt by Michiel Stael, Bouckverkooper woonende op’t Buyten Hof, tegen-over de Gevange-Poort, 1650, 4to, 49 pp. A translation of it, with explanatory notes (one of which relates to the date of the arrival of the Swedes on the Delaware, citing Hawley’s letter to Windebanke, and correcting Arfwedson’s misapprehension of Biörck), by Henry C. Murphy, is given in N. Y. Hist. Soc. Coll., second series, vol. ii. pp. 251 et seq. (New York, 1849); and one of an authenticated copy of the original document appears in Doc. Col. Hist. N. Y., vol. i. pp. 271 et seq. Authors also frequently cite the Beschryvinghe van Virginia, Nieuw Nederlandt, etc. (’t Amsterdam, by Joost Hartgers, 1651, 4to), a compilation from the Vertoogh and other publications. See preceding chapter.
[941] Beschrijvinghe van Nieuvv-Nederlant ... Beschreven door Adriaen van der Donck.... ’t Amsteldam.... 1655, 4to. The same: Den tweeden Druck. Met een pertinent Kaertje van’t zelve Landt verciert en van veel druckfouten gesuyvert. ’t Aemsteldam.... 1656. 4to. A translation of the second edition, by the Hon. Jeremiah Johnson, is given in N. Y. Hist. Soc. Coll., second series, vol. i. pp. 125 et seq. (New York, 1841). See preceding chapter.
[942] Upsala, 1654 and 1662, 8vo. Frankfort and Leipsic, 1676, 4to.
[943] In his Korte historiael ende journaels aenteyckeninge van verscheyden voyagiens in de vier deelen des Wereldts-Ronde, ... t’ Hoorn.... 1655 (4to, 192 pp.). A translation of the voyages to America, by Henry C. Murphy, appears in N. Y. Hist. Soc. Coll., second series, vol. iii. pt. i. pp. 1 et seq. The version in N. Y. Hist. Soc. Coll., second series, vol. i. pp. 243 et seq., by Dr. G. Troost, from the Du Simitière MSS. in the Philadelphia Library, does not include the visit of De Vries to Printz, an imperfect account of which is given by the translator, which has been not less imperfectly followed by several later writers. See preceding chapter.
[944] Saken van Staat en Oorlogh, in, ende omtrent de Vereenigde Nederlanden, 1621-1669. The Hague, 1657-1671, 15 vols., 4to; 1669-1672, 7 vols., folio.
[945] Antwoordt van de Hog. Mo. Heeren Staten Generael deser vereenighde Nederlanden, Gegeven den 15 Augusti 1664, op twee distincte memorien, ende pretensien van de Heer Appelboom, Resident van den Konich van Sweden, De eene overgelevert aen haer Ho. Mo. voorsz. Tot Uytrecht, By Pieter Dercksz. Anno 1664. 4to.
[946] Kort Beskrifning om Provincien Nya Swerige uti America, som nu förtjden af the Engelske kallas Pensylvania. Af lärde och trowärdige Mäns skrifter och berättelser ihopaletad och sammanstrefwen, samt med åthskillige Figure utzirad af Thomas Campanius Holm. Stockholm, Tryckt uti Kongl. Boktr. hos Sal. Wankijfs Änkia med egen bekostnad, af J. H. Werner. Åhr MDCCII. 4to, xx + 192 pp. An ornamental titlepage bears the legend: Novæ Sveciæ seu Pensylvaniæ in America Descriptio. The work is dedicated to King Charles XII. of Sweden, and is divided into four books, the first of these treating of America in general, the second of New Sweden, and the third of the Indians in New Sweden, and the fourth consisting of a vocabulary and collection of phrases and some discourses in the dialect of the same savages, with Addenda concerning the Minquas and their language, and certain rare and remarkable things in America. It is embellished with numerous illustrations besides those mentioned in the text; among them being maps of America and of Virginia, New England, New Holland, and New Sweden, and one of New Sweden taken from Nicholas Visscher, the two latter being given in this chapter, and pictures of an Indian fort and Indian canoes. An extract from a translation of it is given in N. Y. Hist. Soc. Coll., vol. ii. pp. 343 et seq. (New York, 1814). An annotated translation of the whole work, by Peter S. Du Ponceau, LL.D., reproducing Lindström’s and Visscher’s maps of New Sweden, and the representations of Trinity Fort, the siege of Christina Fort, and the Indian fort, above referred to, was published in Memoirs of the Historical Society of Pennsylvania, vol. iii. pt. i. pp. 1 et seq. (Philadelphia, 1834). The work is rare. Copies are to be found in the Philadelphia Library, in the libraries of the Historical Society of Pennsylvania, Harvard College and Congress, and in the Carter-Brown collection. It is priced in recent catalogues as high as £15 or £16. Cf. Brinley Catalogue, no. 3,043-44; Sabin’s Dictionary, iii. 10,202; Muller (1872), no. 1,138; (1875), no. 2,845; (1877), no. 570; 80 Dutch florins; Field, Indian Bibliography, no. 233; Menzies Catalogue, no. 327; O’Callaghan Catalogue, no. 467. Few copies have all the illustrations. Muller errs in making the author the son, instead of the grandson, of the Rev. Johan Campanius Holm.